Logo Brabantse Delta
 

Anno 1843: Statistiek Tableau, Polder nº. 138-139, 149-155 en S14

Afwatering via de Emiliapolder c.a., hoofdzakelijk op de Amer
Info Jan van den Noort 010-4366014
Statistiek Tableau nº. 138-139, 149-155 en S14

Bronnen:
Grote Historische Atlas van Nederland 1:50.000, deel 4: Zuid-Nederland 1838-1857 (Groningen 1990
A. de Geus en E.C.B. van Rappard, Statistiek Tableau der Polders in Noord-Braband ('s-Hertogenbosch 1843)

138. De vier Binnenpolders van de Made
in gemeente Made en Drimmelen (255,2283 bunder)
• Zomerpeil: • Tijd van bedijking: Onbekend
• Middelen van uitwatering: Een houten duiker met eene schuif, wijd 0.30, gelegen in de Zilverbergsche Straat, aan de zuidzijde des Polders.
• Waarop uitwaterende: Een klein gedeelte van dezen Polder, aan de zuidzijde van het Dorp, loost door nevensgemelden duiker in den Brieltjespolder en vervolgens in de rivier de Donge; voor het overige heeft de ontlasting in den Emiliapolder plaats, door middel van openingen in de oude kade.
• Soort van grond: Hooge zandgronden
• Bestuur: Thans zonder bestuur
• Aanmerkingen: Deze vier Binnenpolders, welke slechts door wegen van elkander zijn afgescheiden, maken eigenlijk maar nen Polder uit. – Ook alleen aan de noord- en oostzijde vindt men eene kade, welke op vele punten reeds vervallen en weggenomen is; – aan de noordzijde bestonden vroeger duikers in dezelve, ter ontlasting van het water in den Emiliapolder, doch ook deze zijn niet meer aanwezig , loozende deze Polder deszelfs water onbelemmerd in den Emiliapolder, door middel van gegravene openingen.
De gronden van dezen Polder zijn over het algemeen zoo hoog en van zoodanigen zandigen aard, dat er zich nimmer te veel water in den Polder bevindt., en dezen derhalve geen zomerpeil heeft.
Het Dorp de Made is in dezen Polder gelegen.
terug naar de kaart anno 1995

139. De Emiliapolder
in gemeente Hooge en Lage Zwaluwe (273,8584 bunder) in Made en Drimmelen (1186,2125 bunder) in Geertruidenberg (130,8811 bunder)
• Zomerpeil: Voor het lage gedeelte -0,65 voor het hooge gedeelte -0,30 en voor het gedeelte genaamd de oude Moeren en zoogenaamde doode zijde -0,80 • Dijkhoogte: Langs de rivier den Amer of den Biesbosch 3,72 4,10 langs de rivier de Donge 3,00 • dijklengte: 9700 • Tijd van bedijking: 1645
• Middelen van uitwatering: Vier steenen sluizen, als:
1. Eene in den Steelhovenschen Dijk bij de Koeschans, wijd 2.95, voorzien van een paar puntdeuren en eene schuif, en dragende aan de buitenzijde het jaartal 1642.
2. Eene dito te Drimmelen, genaamd het Spui, wijd 4.05, voorzien van twee paar punt-, vloed- en twee paar dito ebdeuren.
3. Eene dito aan Corkensvaart, wijd 1.04, voorzien van eene drijfdeur en schuif, en dragende aan het binnenfront het jaartal 1663.
4. Eene dito nabij de Hooge Zwaluwe, wijd 2.33 en voorzien van een paar buiten- en binnen-puntdeuren en eene schuif.
• Waarop uitwaterende: Door de sluis sub n. 1 op de rivier de Donge, door die sub n. 2en 3 onmiddellijk op den rivier den Amer, en door de laatste op het zoogenaamde Vloedspui, en verder mede op den rivier den Amer.
• Soort van grond: Aan de zuidzijde eenige zandgronden, overigens vele lage gronden, waaronder op sommige punten, op 0,30 0,65 onder maaiveldshoogte, ter dikte van 0.70 1.70 veen gevonden wordt.
• Bestuur: Een Dijkgraaf, vier Heemraden, een Penningmeester en een Boekhouder
• Aanmerkingen: De grootte van dezen Polder, voor zoo verre dezelve dijkpligtig is, bedraagt 1344 Bunders, 13 Roeden, 86 Ellen.
De verveeningen zijn het eerst in 1809, op de hoef Kijfhoek genaamd, aangevangen en sedert op vele punten voortgezet.
De sluis te Drimmelen sub n. 2, dient ook tot schutting van vaartuigen, hebbende eene schutlengte van 44 Ellen; in 1793, door het stellen eener militaire inundatie, zwaar beschadigd zijnde, is dezelve in 1799, op 's Rijks kosten, hersteld geworden. Tot behoud der passage over den dijk, is over deze sluis een vaste brug gelegd, waar onder dan ook de vaartuigen met gestreken masten moeten doorkomen.
De slagbalken van deze schutsluis liggen 1 el 126 onder A.P, de wijdte der sluis gaat van 4.05 tot 5 el 86.
De sluis sub n. 4, in 1711 van wege het Domein gebouwd, strekt alleen tot uitwatering van het gedeelte dezes Polders, genaamd de oude Moeren, welk gedeelte in gemeld jaar, ter verkrijging eener verbeterde uitwatering, en om hetzelve door inlating van den vloed te doen verhoogen, door eene kade van den Polder is afgezonderd geworden; hebbende dit deel de grootte van 149 Bunders, 65 Roeden, 50 Ellen.
Deze verandering heeft echter niet aan de verwachting beantwoord.
De Omkaadde oude Moeren onvangen ook nog, door een steenen sluisje, gelegen in de kade tegen den buitendijk, wijd 1.22 en voorzien met eene schuif, het water van de landen van den Emiliapolder, genaamd de doode zijde, groot 20 Bunders, 58 Roeden en 90 Ellen, welk water echter niet mag invloeijen, dan nadat de oude Moeren tot op het zomerpeil afgeloosd zijn.
Tusschen de hoogste en de laagste landen zal een verschil van ruim eene El bestaan.
Het beheer over de uitwatering van bovengemelde oude Moeren, is aan den Agent der Domeinen van de beide Zwaluwen opgedragen; overigens behoort dit gedeelte onder het bestuur der algemeene dijkagie, – voor het onderhoud der sluis echter, waarmede het Domein belast is, ontvangt deze administratie, volgens eene in 1740 geslotene conventie, jaarlijks de somme van f120 – uit de polderkas.
Deze Polder ontvangt ook het water van de zoogenaamde vier Binnenpolders van de Made, uitgezonderd een klein gedeelte aan den zuidkant, hetwelk in Brieltjespolder uitwatert.
Bij den stormvloed van 21 en 22 November 1776 viel in den dijk van dezen Polder, niet verre van de Hooge Zwaluwe, eene dijkbreuk, waardoor hij geheel overstroomde.
Aan de noordzijde des Polders, ligt in denzelve het Dorpje Drimmelen, en meer binnenwaarts het Gehucht genaamd Oud-Drimmelen.
Aan de zuidzijde des Polders, boven de Koeschanssluis, vindt men nog de kleine bekade buitengronden, genaamd het Galgeveld en langs het noordergat van de Donge, groot te zamen 10 Bunders, 57 Roeden, 10 Ellen.
Het verschil in de zomerpeilen van de hooge en lage gedeelten dezes Polders, wordt door middel van wachters onderhouden.
terug naar de kaart anno 1995

149. De Kikvorsch
in gemeente Made en Drimmelen (2,45 bunder)
• Zomerpeil: -0,10 • Dijkhoogte: 1,65 tot 1,70 • Tijd van bedijking: Onbekend
• Middelen van uitwatering: Twee houten duikers, ieder wijd 0.46 en met kleppen voorzien.
• Waarop uitwaterende: Op de rivier den Amer.
• Soort van grond: Kleigrond
• Bestuur: De Eigen Gerfden

terug naar de kaart anno 1995

150. De Raagskop
in gemeente Made en Drimmelen (4,868 bunder)
• Zomerpeil: -0,10 • Dijkhoogte: 1,65 tot 1,70 • dijklengte: 650 • Tijd van bedijking: 1799
• Middelen van uitwatering: Twee houten duikers, ieder wijd 0.50, met kleppen voorzien.
• Waarop uitwaterende: Op de rivier den Amer.
• Soort van grond: Kleigrond
• Bestuur: De Eigen Gerfden
• Aanmerkingen: De bovenste der beide hiernevens genoemde houten duikers is thans buiten werking, en staat om afgebroken te worden.
terug naar de kaart anno 1995

151. Kerkenhoek of Snaphanenpoldertje
in gemeente Made en Drimmelen (1,6504 bunder)
• Zomerpeil: = A.P. • Dijkhoogte: 1,60 tot 1,70 • Tijd van bedijking: 1811
• Middelen van uitwatering: Een houten duiker wijd 0.55, voorzien met eene klep.
• Waarop uitwaterende: Op de rivier den Amer.
• Soort van grond: Kleigrond
• Bestuur: De Eigen Gerfden

terug naar de kaart anno 1995

152. De groote Polder of de Nollen
in gemeente Made en Drimmelen (26,446 bunder)
• Zomerpeil: 0,15 • Dijkhoogte: 1,60 tot 1,70 • Tijd van bedijking: Onbekend
• Middelen van uitwatering: Een houten sluisje aan den Langenboom, wijd 0.97, voorzien met eene klep, en een houten duiker aan den platten dam of kade, wijd 1.00, voorzien met eene schuif.
• Waarop uitwaterende: Op de rivier den Amer.
• Soort van grond: Kleigrond
• Bestuur: De Agent van het Domein
• Aanmerkingen: Het Domein heeft in dezen Polder 6 Bunders, 81 Roeden, 26 Ellen eigendom, en het onderhoud der kade en sluis is alleen tot deszelfs last.
terug naar de kaart anno 1995

153. Het kleine Allartspoldertje
in gemeente Made en Drimmelen (4,37 bunder)
• Zomerpeil: 0,10 • Dijkhoogte: 1,60 tot 1,70 • dijklengte: 620 • Tijd van bedijking: Onbekend
• Middelen van uitwatering: Een houten duiker wijd 0.40, voorzien van eene deur en schuif.
• Waarop uitwaterende: Op de rivier den Amer.
• Soort van grond: Kleigrond
• Bestuur: De eigenaar
• Aanmerkingen: Aan de benedenzijde van dit poldertje vindt men nog een wachter met eene schuif voorzien, wijd 1.90, en strekkende alleen om den Polder des winters, door het in- en uitlaten der vloeden, te verbeteren.
terug naar de kaart anno 1995

154. Ruimersdijk
in gemeente Geertruidenberg (20,366 bunder met de kaden)
• Zomerpeil: 0,15 • Dijkhoogte: 1,50 tot 1,60 • dijklengte: 1440 • Tijd van bedijking: Onbekend, doch in 1817 is de kade aanmerkelijk verhoogd.
• Middelen van uitwatering: Aan het benedeneinde een houten duiker, wijd 0.50, voorzien van eene klep en schuif; en aan de bovenzijde een steenen sluisje wijd 1.40, voorzien met eene binnen- en buitendrijfdeur.
• Waarop uitwaterende: Op de rivier den Amer.
• Soort van grond: Kleigrond
• Bestuur: De Agent van het Domein te Zevenbergen
• Aanmerkingen: Deze Polder behoort grootendeels aan het Domein. In de westhoek van denzelven ligt het zoogenaamde Prinsenhoekje, hetwelk in de nevengemelde grootte begrepen is.
terug naar de kaart anno 1995

155. Allemanshil
in gemeente Geertruidenberg (17,157 bunder met de kaden)
• Zomerpeil: 0,10 • Dijkhoogte: 1,50 tot 1,70 • dijklengte: 770 • Tijd van bedijking: 1808
• Middelen van uitwatering: Een houten sluisje wijd 1.00, voorzien van eene klep en schuif, en twee houten duikers wijd 0.55 en 0.65, en voorzien met kleppen.
• Waarop uitwaterende: Op de rivier de Donge
• Soort van grond: Kleigrond
• Bestuur: De Eigen Gerfden
• Aanmerkingen: Aan de noordzijde van dezen en den voorgaanden Polder is, in 1837, nog bekaad geworden een gedeelte van de zoogenaamde Akkers, groot 24 Bunders, 88 Roeden, 60 ellen.
Hiervan behooren 5 Bunders, 3 Roeden, 60 Ellen aan de Maatschappij van Volksvlijt, en het overige aan den Heer A.J. Ingenhousz c.s. – de kade is opgeworpen tot 2.00 A.P. derzelver lengte bedraagt 1440 Ellen, en voor uitwatering zijn drie houten duikers met kleppen op hetzelve gelegd, wijd 35 tot 50 duimen. Aan de oostzijde is hetzelve begrensd tegen de Donge, aldaar De Bakens geheeten, noord tegen den Amer en west tegen de Gorzen.
terug naar de kaart anno 1995

S14 . De Akkers
in gemeente Geertruidenberg (24,886 bunder)
• Zomerpeil: 0,20 • Dijkhoogte: 2,00 • dijklengte: 1440 • Tijd van bedijking: 1837
• Middelen van uitwatering: Drie houten duikers, voorzien met kleppen van 0.35 tot 0.50 wijd.
• Waarop uitwaterende: Op de rivier de Donge.
• Soort van grond: Kleigrond
• Bestuur: De Eigenaar
• Aanmerkingen: Van nevensgemelde Polder behoort aan de Maatschappij van volksvlijt 5 Bunders, 3 Roeden en 60 Ellen, en voor het overige aan den Heere A.J. Ingenhousz c.s.
terug naar de kaart anno 1995

terug naar de kaart anno 1843